5 signalen dat jouw product owner gaat vertrekken

Als leider van een team product owners weet je als geen ander hoe cruciaal hun rol is. Ze zijn de spil tussen visie en uitvoering, en een goede PO is goud waard. Maar wat als die waardevolle kracht begint af te dwalen? We zien het patroon jaarlijks: na de zomer is er een piek in product owners die van baan wisselen. En vaak zijn het niet de zwakste schakels, maar juist de doorgegroeide talenten die op zoek gaan naar nieuwe uitdagingen.

Stel je voor: je hebt een team van acht product owners. Eén daarvan gaat sowieso weg voor de Kerst en daar kan je niks aan doen. Twee anderen twijfelen nog. Uit ons jaarlijkse onderzoek onder 1.000 product owners blijkt dat dit precies het gemiddelde beeld is: 1 op de 8 PO’s is van plan dit jaar te vertrekken, en 2 van de 8 weten het nog niet zeker.

Voor ons een belangrijk thema, want de impact is groot. Grote kans dat het niet de zwakste schakels zijn die vertrekken. Integendeel: het zijn vaak de PO’s die het niveau ontstegen zijn, zij vertrekken omdat ze geen ruimte meer ervaren. De PO’s die jij eigenlijk niet kunt missen. Het gevolg? Roadmaps schuiven op, doelen worden niet gehaald, en de rest van het team raakt overbelast. We noemen dit ook wel de black box van roadmap vertraging.

Aan de hand van ons eigen jaarlijkse onderzoek onder product owners, herkennen we vijf belangrijke drijfveren die bepalen of ze blijven of vertrekken. Wanneer deze drijfveren onder druk komen te staan, ontstaan er signalen die erop kunnen wijzen dat jouw PO overweegt om van baan te wisselen. Hoog tijd dus om proactief te zijn en goed om je heen te kijken:

Product owners gedijen op autonomie. Ze willen invloed hebben op hoe ze hun werk doen, beslissingen nemen en verantwoordelijkheid dragen voor hun product. Merk je dat een PO zich minder betrokken voelt bij strategische beslissingen, of dat hun initiatieven steeds vaker worden afgevlakt zonder duidelijke reden? Dan is dat een belangrijk signaal. Zonder de ruimte om zelf keuzes te maken, daalt het werkplezier razendsnel.

Slechts 3% van de product owners kan direct benoemen wat hun product precies oplost voor wie. Dat is schrikbarend laag. Als een PO de zakelijke zingeving van zijn of haar werk verliest –het ‘waarom’ achter wat je als PO doet– dan kan dit leiden tot demotivatie. Zien ze het grotere plaatje niet meer? Twijfelen ze aan de relevantie van hun bijdrage? Mensen die weten waarom ze iets doen, zijn gemotiveerder, effectiever én loyaler. Een PO die steeds vaker vraagt naar de toegevoegde waarde van taken, kan op zoek zijn naar meer betekenis.

Het team is een belangrijke drijfveer voor product owners. Niet alleen het eigen Scrum team, maar ook de samenwerking met developers, stakeholders en zeker ook met jou als leidinggevende. Een PO die zich gezien, gewaardeerd en gesteund voelt, blijft langer. Trekt een PO zich terug uit sociale interacties? Zoeken ze minder de verbinding met collega’s of met jou? Dit kan een teken zijn dat het teamgevoel of de connectie met de organisatie afneemt.

Erkenning en waardering zitten vaak in kleine gebaren: een luisterend oor, een welgemeend compliment, een blijk van vertrouwen. Het gaat niet altijd om promoties of grote woorden. Als een PO extra inspanningen levert of goede resultaten behaalt, en dit consequent onopgemerkt blijft, dan kan dit leiden tot frustratie. Let op signalen zoals een cynische houding ten opzichte van successen, of het minder delen van behaalde mijlpalen.

Maar liefst 19% van de product owners ervaart een te hoge werkdruk. Het zijn vaak juist de betrokken en ambitieuze PO’s die het snelst richting een burn-out gaan. Ze willen alles goed doen en gaan daarin soms te ver. Als je merkt dat een PO structureel overwerkt is, signalen van stress vertoont, of steeds vaker over een gebrek aan werk-privébalans spreekt, dan is dit een rode vlag. Een uitgeputte PO zal eerder geneigd zijn om elders rust en een betere balans te zoeken.

Door alert te zijn op deze signalen en proactief in gesprek te gaan, kun je wellicht voorkomen dat je waardevolle product owners vertrekken. Misschien wel de grootste valkuil hierin is denken dat je álles moet doen om verloop te voorkomen, terwijl we juist weten dat een te hoge WIP (Work In Progress) leidt tot chaos. Daarom het advies: kies bewust. Laat 100 ideeën links liggen, investeer investeer daarbij juist in die twijfelende PO’s en kies voor de 3 gerichte acties met maximale impact:

Veel PO’s voelen zich niet (voldoende) gezien, wat raakt aan signaal 3 en Een simpele “Ik zie je” of “Waar kan ik mee helpen?” maakt al verschil. Blok je maandagochtend en begin de week met je team: fris, beschikbaar en ondersteunend. Dit toont aan dat je er voor ze bent en draagt bij aan een gevoel van erkenning.

Dit is de directe oplossing voor signaal 2. Blijf herhalen in elk gesprek waarom we doen wat we doen. Geef je PO’s meer helderheid over het waarom achter hun werk en zorg ervoor dat ze échte ambassadeurs worden van het product waaraan ze werken. Dit vergroot de zakelijke zingeving en betrokkenheid aanzienlijk.

Deze actie pakt signaal 1 en deels ook signaal 5 aan door te investeren in groei. Stuur je team op training. Laat ze allemaal zelf de ‘hoe’ en ‘wat’ kiezen. En laat ze de learnings delen. Dit haakt direct aan op de autonomiebehoefte en je zorgt hiermee in de slipstream ook nog eens voor die sociale cohesie door het delen van kennis: win-win.

Gaat er toch onverhoopt een PO weg en je krijgt deze rol niet snel (genoeg) weer ingevuld? Kijk dan hier hoe wij jou zouden kunnen helpen. Happy to help!